In deze blog gaan we dieper in op een belangrijk moment in de ontwikkeling van de kleintjes: het aantrekken van sokken. Een schijnbaar eenvoudige taak, maar eigenlijk behoorlijk complex. Het vraagt niet alleen spierkracht en coördinatie, maar ook inzicht, doorzettingsvermogen én een beetje oefening. In deze blog vertellen we wat een kind allemaal nodig heeft om deze vaardigheid onder de knie te krijgen en hoe je hier zelf thuis mee aan de slag kan gaan. 

1. Motoriek: kleine handelingen, grote stap

Sokken aandoen vereist zowel fijne als grove motoriek. Denk maar aan het openen van de sok, de voet erin schuiven en de sok goed over de hiel trekken. Een kind moet hiervoor beide handen samen kunnen gebruiken, zijn voet naar zich toe kunnen brengen en genoeg evenwicht houden terwijl het zit of staat.

2. Inzicht in stappen en richting

Naast motorische vaardigheden is er ook cognitief inzicht nodig. Een kind zal begrijpen hoe het de sok moet vasthouden, wat de boven- en onderkant is, en in welke volgorde de handelingen gebeuren. Soms zal het kind creatief aan de slag moeten gaan, bijvoorbeeld als de sok binnenstebuiten zit of gedraaid is.

3. Lichamelijke voorwaarden

Ook het lichaam moet meewerken. Een kind heeft voldoende kracht in de handen nodig en flexibiliteit om de voet naar zich toe te trekken.

4. Motivatie en oefenen

En dan is er nog motivatie: wil het kind het zelf doen? Dat is vaak de sleutel tot succes. Geef een kind de ruimte om te oefenen, ook al duurt het wat langer of gaat het in het begin fout. Zelfstandigheid ontstaat door herhaling en vertrouwen krijgen in het eigen kunnen.

Gemiddeld nemen kinderen deze vaardigheid op rond de leeftijd van 3 à 4 jaar. Maar je kan met je peuters spelenderwijs al vroeger aan de slag met deze uitdaging. Het leerproces verloopt bij ieder kind anders. Sommigen hebben meer tijd nodig dan anderen, en dat is helemaal prima. Maak je dus geen zorgen als het wat langer duurt! We hebben een paar handige tips voor je die je thuis kunt uitproberen. En als je twijfelt, aarzel dan niet om contact met ons op te nemen.

Sokken plan

Voor veel kinderen, vooral zij met milde (neuro)motorische uitdagingen, kan het nuttig zijn om tijdens het leerproces visuele ondersteuning te bieden. Een stapsgewijze aanpak met pictogrammen of foto's van de verschillende stappen kan hen helpen om de verschillende aspecten van de taak te automatiseren. Hiervoor ontwierpen wij een stappenplan met uitleg voor ouders en eentje met visuele ondersteuning voor de kinderen. 

Het is essentieel om het kind tijdens dit proces aan te moedigen, geduldig te zijn en de tijd te nemen om elke stap zorgvuldig uit te voeren. Het is volkomen normaal dat het even duurt vooraleer ze deze vaardigheid volledig onder de knie hebben. Blijf dus geduldig en blijf ze positief aanmoedigen tijdens het hele proces. Veel oefenplezier!

Enkele tips om het aantrekken van de sokken thuis te oefenen

• Spreek af dat je kind één sok zelf aantrekt en jij de andere en laat hem pas later beide sokken zelf aantrekken. Start desnoods met hem eerst het laatste deel van de sok te laten optrekken. Daarna kan je stelselmatig opbouwen tot het kind steeds meer zelfstandig doet..  

• Oefen met sokken van mama of papa. Deze zijn wat groter en losser waardoor het aantrekken makkelijker is. 

• Kies ook nadien sokken die net een maatje groter zijn zodat ze minder strak zijn om over de tenen en hiel te trekken. 

• Laat je kindje ook eens jouw sokken uittrekken of aantrekken. Je kan om te starten de sok al over je tenen trekken.

• Om met je peuter/kleuter te oefenen kan je gebruikmaken van Scrunchies of haarelastiekjes. Deze kunnen net zoals de sok rond de voet getrokken worden zonder te moeten nadenken over positionering van de hiel of de grotere hoeveelheid stof die moet volgen. 

Deze blog werd geschreven door kinesitherapeute Emma Detobel